Danh mục
Mạng Bitcoin là một mạng ngang hàng (P2P) gồm các “node (nút)”.
Trong các bài học trước, bạn đã biết mạng là gì và mạng P2P là gì.
Nhưng chính xác thì một node Bitcoin là gì? Node Bitcoin làm gì? Nó hoạt động như thế nào?
Một node Bitcoin, hay cụ thể hơn là một “full node”, đơn giản là một máy tính chạy phần mềm Bitcoin (còn gọi là “Bitcoin client”).
Đó có thể là máy tính để bàn hoặc laptop, miễn là có đủ dung lượng ổ cứng để lưu trữ dữ liệu lịch sử.
Thuật ngữ “node” và “full node” thường được dùng thay thế cho nhau, nhưng thực tế có sự khác biệt. Đó là vì có hai loại node: “full node” và “light node” (node nhẹ). Full node là xương sống của mạng Bitcoin, trong khi light node phụ thuộc vào full node để hoạt động. Vì light node không thể tự hoạt động, có thể xem chúng giống như “ký sinh” vì phải bám vào full node. Từ đây về sau, trừ khi có nói rõ, khi dùng từ “node”, nghĩa là “full node”.
Node Bitcoin làm gì?
Một node thực hiện ba việc:
- Tuân thủ quy tắc
- Chia sẻ thông tin
- Lưu trữ bản sao các giao dịch đã được xác nhận
1. Tuân thủ quy tắc
Mỗi node (máy tính chạy phần mềm Bitcoin) được lập trình để tuân theo một tập hợp quy tắc.
Đây được gọi là giao thức Bitcoin.
Giao thức là tập hợp các quy tắc định sẵn quy định cách mạng hoạt động, và tất cả người tham gia phải tuân theo để mạng vận hành.
Mỗi node Bitcoin là độc lập. Nếu bạn có một máy tính chạy phần mềm Bitcoin, mạng không “ra lệnh” cho bạn. Thay vào đó, phần mềm đã biết phải làm gì và tự đưa ra quyết định dựa trên giao thức.
Vì các quy tắc đã được lập trình sẵn trong phần mềm, điều này ngăn chặn bất đồng trong mạng Bitcoin.
Bằng cách tuân theo các quy tắc, node có thể kiểm tra các giao dịch nhận được và chỉ chuyển tiếp nếu hợp lệ.
Nếu có vấn đề, giao dịch sẽ không được chuyển tiếp.
Một giao dịch không tuân thủ quy tắc sẽ bị mạng P2P từ chối.
Ví dụ, một quy tắc là người gửi phải sở hữu số bitcoin bằng hoặc nhiều hơn số họ muốn gửi.
Nếu node nhận được giao dịch mà người gửi cố gửi nhiều hơn số họ có, giao dịch sẽ không được chuyển tiếp.
Nếu bất kỳ thành viên nào cố phát tán thông tin sai, tất cả các node sẽ nhận ra ngay và từ chối.
Vì mỗi node đều có thể tự xác minh thông tin, không cần phải tin tưởng người khác. Điều này khiến Bitcoin trở thành hệ thống không cần tin cậy.
2. Chia sẻ thông tin
Công việc chính của node là “tám chuyện”… tức là chia sẻ thông tin với các node khác.
“Thông tin” ở đây là các giao dịch.
Có hai loại giao dịch:
- Giao dịch mới: vừa vào mạng
- Giao dịch đã xác nhận: đã được xác nhận và ghi vào file. Các giao dịch đã xác nhận không được chia sẻ riêng lẻ mà được gom thành “block” trước khi chia sẻ.
Node chia sẻ cả giao dịch mới và các block giao dịch đã xác nhận.
Block là gì?
Giả sử bạn đi uống cà phê và nhận hóa đơn sau khi thanh toán. Mỗi hóa đơn là một giao dịch. Sau nhiều lần, bạn có một xấp hóa đơn và gom lại thành một bó — đó là một “block”.
Trong Bitcoin, các giao dịch được gom lại gọi là “block”.
Đừng lo lắng quá nhiều về block hoặc sự khác nhau giữa giao dịch mới và giao dịch đã xác nhận bây giờ. Tất cả sẽ trở nên rõ ràng trong các bài học sau.
3. Lưu trữ bản sao giao dịch đã xác nhận
Mỗi node lưu các block giao dịch đã xác nhận trong một file gọi là “blockchain”.
“Chain” nghĩa là gì?
Trong bài này, “chain” nghĩa là khi tạo block mới, bạn nối nó vào block trước đó. Khi đã nối thì không thể tháo ra.
Nó gắn vĩnh viễn với block trước. Giống như nhiều bó hóa đơn nối lại thành một chuỗi — đó là blockchain.
Các giao dịch mới di chuyển trong mạng cho đến khi được thêm vào blockchain, tức là sổ cái của các giao dịch đã xác nhận.
Không có một blockchain duy nhất. Mỗi node có bản sao riêng.
Các node luôn cố đồng bộ với nhau. Nếu node nào lỗi thời, node khác sẽ chia sẻ bản mới nhất.
Việc mỗi node có bản sao riêng giúp mạng vẫn hoạt động nếu một số node bị tắt. Càng nhiều node, càng khó “tắt” Bitcoin.
Mạng không phụ thuộc vào bất kỳ node nào. Không có điểm lỗi trung tâm. Muốn phá hủy Bitcoin phải phá hủy tất cả các bản sao blockchain.
Mỗi node độc lập. Có thể rời mạng và tham gia lại bất cứ lúc nào.
Nếu node ngắt kết nối rồi quay lại, nó chỉ cần tải bản blockchain mới nhất và hoạt động lại.
Node là phần cốt lõi của Bitcoin. Không có node thì không có mạng Bitcoin.
Không có mạng thì không có blockchain, vì node lưu trữ blockchain.
Không có blockchain thì không có hệ thống Bitcoin.
Tóm tắt
Mạng Bitcoin là:
- Mạng P2P không có trung tâm, gồm các node (máy tính chạy phần mềm Bitcoin)
- Mỗi node tự kiểm tra việc tuân thủ quy tắc
- Xác minh giao dịch mới
- Lưu trữ bản sao blockchain
Vì mọi node làm cùng một việc, không có điểm lỗi trung tâm, không có máy chủ tập trung.
Để các giao dịch mới được thêm vào blockchain, chúng phải trải qua quá trình gọi là “đào” (mining), do một loại node đặc biệt gọi là “miner” thực hiện.
Nhưng để hiểu mining, chúng ta cần tìm hiểu thêm ở phần tiếp theo.
Nguồn: https://www.babypips.com/crypto/learn/what-is-a-bitcoin-node