Các Ngân Hàng Trung Ương Lớn Ảnh Hưởng Đến Thị Trường Forex Như Thế Nào

Bạn có bao giờ tự hỏi điều gì thực sự quyết định sự biến động giá trị của các đồng tiền trên thị trường forex chưa?

Cảnh báo spoiler: chính là những tổ chức bí ẩn với các tòa nhà trông nhàm chán nhưng lại nắm quyền lực khổng lồ: các ngân hàng trung ương!

Nếu bạn từng chứng kiến lệnh giao dịch được đặt hoàn hảo của mình bị hủy diệt chỉ vì một vị chủ tịch Fed hắng giọng trong buổi họp báo, thì bạn sắp khám phá lý do tại sao số pip của bạn bốc hơi! 🎭

Chức Năng Cốt Lõi Của Các Ngân Hàng Trung Ương

Nhiệm vụ chính của một ngân hàng trung ương thường tập trung vào ổn định giá cả (kiểm soát lạm phát) và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, các công cụ mà họ sử dụng để đạt được những mục tiêu này lại tác động trực tiếp đến giá trị tiền tệ theo nhiều cách quan trọng:

1. Quản Lý Lãi Suất

Lãi suất là một công cụ chủ chốt trong kho vũ khí của ngân hàng trung ương, thường được coi là một trong những cách trực tiếp nhất để ảnh hưởng đến giá trị tiền tệ.

Khi một ngân hàng trung ương tăng lãi suất so với lãi suất của các ngân hàng trung ương khác, đồng tiền của họ thường trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư đang tìm kiếm lợi suất cao hơn so với các nơi khác.

Sự gia tăng nhu cầu này thường góp phần làm mạnh đồng tiền so với các đồng tiền khác. Ngược lại, việc giảm lãi suất có xu hướng làm yếu đồng tiền khi các nhà đầu tư có thể tìm kiếm lợi suất tốt hơn ở nơi khác.

Ví dụ, việc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) tăng lãi suất mạnh mẽ từ gần 0% lên hơn 5% trong giai đoạn 2022-2023 là một yếu tố góp phần quan trọng khiến đô la Mỹ mạnh lên đáng kể so với nhiều đồng tiền chính khác.

Điều này xảy ra một phần vì Mỹ cung cấp lãi suất cao hơn so với nhiều nền kinh tế lớn khác vào thời điểm đó, tạo ra chênh lệch lãi suất dương lớn hơn.

Tuy nhiên, cần nhớ rằng giá trị tiền tệ chịu ảnh hưởng từ rất nhiều yếu tố ngoài lãi suất, và mối quan hệ này không phải lúc nào cũng được đảm bảo hoặc tuyến tính.

2. Mục Tiêu Lạm Phát

Hầu hết các ngân hàng trung ương hiện đại đều hoạt động với mục tiêu lạm phát rõ ràng (thường quanh mức 2%).

Khi lạm phát vượt quá mục tiêu, họ thường thắt chặt chính sách (tăng lãi suất); khi lạm phát giảm xuống dưới mục tiêu, họ nới lỏng (giảm lãi suất).

Những hành động này ảnh hưởng đến tiền tệ cả trực tiếp thông qua chênh lệch lãi suất và gián tiếp thông qua kỳ vọng về hiệu suất kinh tế.

Phản ứng của Ngân hàng Anh (BoE) đối với lạm phát hậu đại dịch minh họa rõ mối quan hệ này. Khi lạm phát Anh tăng vọt lên 11% vào năm 2022, BoE đã tăng lãi suất từ 0.1% lên 5.25% qua 14 lần tăng liên tiếp. Lập trường quyết liệt này đã giúp bảng Anh mạnh lên sau giai đoạn suy yếu ban đầu.

3. Tín Hiệu Ổn Định Kinh Tế

Một ngân hàng trung ương duy trì được danh tiếng về năng lực và tính nhất quán thường tạo ra niềm tin vào đồng tiền của mình.

Thị trường thưởng cho các cách tiếp cận chính sách dự đoán được, minh bạch và trừng phạt những hành vi được coi là thiếu năng lực hoặc quyết định thất thường.

Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) là ví dụ điển hình cho hiệu ứng này. Dù kinh tế Thụy Sĩ tương đối nhỏ, franc Thụy Sĩ vẫn duy trì vị thế là đồng tiền trú ẩn an toàn hàng đầu một phần nhờ SNB đã xây dựng được hồ sơ dài hạn về duy trì ổn định giá cả và bảo vệ giá trị đồng tiền.

Các Công Cụ Chính Sách Tiền Tệ Hiện Đại

Những ngày mà ngân hàng trung ương chỉ điều chỉnh lãi suất đã qua rồi. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (GFC) năm 2008 và đại dịch COVID-19 đã buộc họ phải sáng tạo và mở rộng bộ công cụ của mình.

Họ đã phát triển các phương pháp can thiệp mới, mỗi phương pháp tác động đến tiền tệ theo cách khác nhau:

1. Nới lỏng định lượng (Quantitative Easing – QE)

QE, còn được gọi là Mua tài sản quy mô lớn (Large-Scale Asset Purchases – LSAPs), là quá trình ngân hàng trung ương tạo tiền điện tử và sử dụng số tiền đó để mua tài sản tài chính, thường là trái phiếu chính phủ. Quá trình này:

• Bơm thanh khoản vào hệ thống tài chính
• Giảm lãi suất dài hạn
• Thường làm yếu đồng tiền bằng cách tăng cung tiền
• Khuyến khích vay mượn và đầu tư
• Kích thích hoạt động kinh tế

Trong giai đoạn QE thời đại dịch, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã mua 120 tỷ đô la trái phiếu mỗi tháng, mở rộng bảng cân đối kế toán một cách đáng kể và góp phần làm đồng đô la yếu đi trong giai đoạn đó.

Chương trình QE kéo dài của Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) cũng tương tự góp phần gây ra sự suy yếu dai dẳng của đồng yên trong nhiều năm.

2. Thắt Chặt Định Lượng (Quantitative Tightening – QT)

QT đại diện cho cách tiếp cận ngược lại, trong đó các ngân hàng trung ương giảm quy mô bảng cân đối kế toán bằng cách để trái phiếu đáo hạn mà không thay thế hoặc chủ động bán tài sản. Quá trình này:

• Loại bỏ thanh khoản khỏi hệ thống tài chính
• Tạo áp lực tăng lên lợi suất trái phiếu
• Thường làm mạnh đồng tiền bằng cách giảm cung tiền
• Khuyến khích tiết kiệm hơn vay mượn và đầu tư
• Làm chậm hoạt động kinh tế

Cục Dự trữ Liên bang (Fed) bắt đầu chương trình thắt chặt định lượng (QT) vào tháng 6 năm 2022, ban đầu cho phép tối đa 47,5 tỷ đô la trái phiếu đáo hạn khỏi bảng cân đối mỗi tháng. Mức trần này sau đó được tăng lên 95 tỷ đô la mỗi tháng vào tháng 9 năm 2022, bao gồm 60 tỷ đô la chứng khoán Kho bạc và 35 tỷ đô la chứng khoán được đảm bảo bằng thế chấp (MBS).

Tương tự, Ngân hàng Anh đã giảm tài sản mua qua QE từ 895 tỷ bảng Anh xuống hướng tới 652 tỷ bảng Anh trong giai đoạn 2023-2025, hỗ trợ sự ổn định tương đối của đồng bảng Anh.

3. Hướng Dẫn Tương Lai (Forward Guidance)

Các ngân hàng trung ương hiện đại sử dụng rất nhiều công cụ giao tiếp như một phần của chính sách.

Bằng cách phát tín hiệu về ý định chính sách tương lai, họ định hình kỳ vọng thị trường và thường ảnh hưởng đến giá trị tiền tệ trước khi thay đổi lãi suất thực tế xảy ra.

Điều này giải thích tại sao đôi khi tiền tệ di chuyển ngược lại với những gì quyết định lãi suất đơn thuần có thể gợi ý.

Khi Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) tăng lãi suất vào tháng 11 năm 2023 nhưng đồng thời cho biết đây có thể là lần tăng cuối cùng, đồng đô la Úc thực tế lại giảm vì thị trường tập trung vào hướng đi ngầm trong tương lai hơn là hành động ngay lập tức.

4. Kiểm Soát Đường Cong Lợi Suất (Yield Curve Control – YCC)

Đây là một công cụ ít phổ biến hơn nhưng rất mạnh mẽ, trong đó ngân hàng trung ương nhắm mục tiêu vào các mức lãi suất dài hạn cụ thể thay vì chỉ lãi suất ngắn hạn. Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) là người tiên phong với cách tiếp cận này, duy trì mức trần lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm gần 0% trong nhiều năm.

Nó giống như nói với thị trường: “Các bạn có thể có bất kỳ mức lợi suất nào, miễn là mức mà CHÚNG TÔI muốn.”

YCC đã góp phần đáng kể vào sự suy yếu của đồng yên bằng cách đảm bảo lợi suất Nhật Bản vẫn cực thấp ngay cả khi lãi suất toàn cầu tăng mạnh.

Khi BOJ cuối cùng điều chỉnh các thông số YCC vào năm 2023 (cho phép lợi suất tăng lên khoảng 1%), đồng yên đã tạm thời mạnh lên vì thị trường diễn giải đây là bước đi hướng tới bình thường hóa chính sách.

5. Can Thiệp Trực Tiếp Vào Tiền Tệ

Trong các trường hợp cực đoan, ngân hàng trung ương trực tiếp mua hoặc bán đồng tiền của chính mình trên thị trường ngoại hối.

Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) nổi tiếng duy trì mức sàn 1.20 cho cặp EUR/CHF từ năm 2011-2015 bằng cách tạo ra lượng franc Thụy Sĩ không giới hạn để ngăn chặn sự tăng giá quá mức.

Chính quyền Nhật Bản đã can thiệp vào năm 2022 để hỗ trợ đồng yên khi nó chạm mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ so với đô la.

Các can thiệp tiền tệ này có thể gây ra biến động giá ngắn hạn rất mạnh, nhưng tác động dài hạn thường hạn chế trừ khi phù hợp với chính sách tiền tệ rộng lớn hơn.

Các Con Đường Khác Nhau Của Các Ngân Hàng Trung Ương Lớn (2022-2025)

Các ngân hàng trung ương hoạt động với các chu kỳ chính sách khác nhau, thích nghi với môi trường lạm phát và điều kiện kinh tế đặc thù của mình. việc hiểu những sự khác biệt chính sách này tạo ra các cơ hội giao dịch:

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)

• Nhiệm vụ: Tập trung kép vào ổn định giá cả (mục tiêu lạm phát 2%) và việc làm tối đa bền vững.
• Hành trình gần đây: Thực hiện chu kỳ tăng lãi suất mạnh mẽ, nâng lãi suất từ 0-0.25% vào tháng 3/2022 lên 5.25-5.50% vào tháng 7/2023.
• Lập trường hiện tại: Bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ với lần cắt giảm lãi suất đầu tiên vào tháng 9/2024. Lãi suất quỹ liên bang hiện ở mức 4.25-4.50% tính đến tháng 3/2025. Fed đang duy trì cách tiếp cận thận trọng, với nhiều nhà hoạch định chính sách cho rằng lãi suất có thể vẫn ở mức hạn chế nếu nền kinh tế vẫn vững vàng và lạm phát duy trì ở mức cao.
• Tác động đến USD: Đô la Mỹ tăng mạnh đáng kể trong giai đoạn tăng lãi suất, đạt mức cao nhất nhiều thập kỷ so với nhiều đồng tiền chính. Sau đó đã điều chỉnh khi bắt đầu cắt giảm lãi suất, nhưng vẫn duy trì tương đối mạnh nhờ lãi suất Mỹ cao hơn so với nhiều nền kinh tế lớn khác.

Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB)

• Nhiệm vụ: Duy trì ổn định giá cả với mục tiêu lạm phát 2%.
• Hành trình gần đây: Nâng lãi suất tiền gửi từ 0% vào tháng 7/2022 lên 4% vào tháng 7/2023. Bắt đầu cắt giảm lãi suất từ tháng 6/2024; hiện ở mức 2.5% tính đến tháng 3/2025.
• Lập trường hiện tại: Áp dụng cách tiếp cận phụ thuộc vào dữ liệu. Thừa nhận những bất ổn kinh tế, bao gồm căng thẳng thương mại và chi tiêu quốc phòng tăng. Các điều chỉnh chính sách tương lai sẽ phù hợp với dữ liệu kinh tế mới.
• Tác động đến EUR: Đồng euro mạnh lên trong giai đoạn tăng lãi suất; điều chỉnh khi cắt giảm lãi suất. Vẫn duy trì tương đối ổn định nhờ chính sách tiền tệ thận trọng và các nền tảng kinh tế vững chắc.

Ngân hàng Anh (Bank of England – BoE)

• Nhiệm vụ: Nhiệm vụ chính là ổn định giá cả (mục tiêu lạm phát 2%), với trọng tâm phụ là hỗ trợ chính sách kinh tế của chính phủ, bao gồm tăng trưởng và việc làm.
• Hành trình gần đây: BoE đã tăng lãi suất từ 0.1% vào tháng 12/2021 lên 5.25% vào tháng 8/2023, đánh dấu 14 lần tăng lãi suất liên tiếp trước khi tạm dừng.
• Lập trường hiện tại: BoE áp dụng cách tiếp cận “cao hơn trong thời gian dài” để đối phó với lạm phát, với lần cắt giảm lãi suất đầu tiên vào tháng 8/2024, giảm lãi suất cơ bản xuống 5.0%. Các lần cắt giảm tiếp theo diễn ra vào cuối 2024 và đầu 2025, đưa lãi suất cơ bản hiện tại xuống 4.5% tính đến tháng 3/2025.
• Tác động đến GBP: Đồng bảng Anh trải qua biến động mạnh trong chu kỳ thắt chặt, bao gồm giai đoạn suýt chạm ngang giá với đô la Mỹ (USD). Tuy nhiên, sau đó đã ổn định khi thị trường điều chỉnh với lập trường hạn chế của BoE và các biện pháp nới lỏng sau đó.

Ngân hàng Nhật Bản (Bank of Japan – BoJ)

• Nhiệm vụ: Ổn định giá cả với mục tiêu lạm phát 2%, sau hàng thập kỷ chống giảm phát.
• Hành trình gần đây: Duy trì chính sách tiền tệ cực kỳ nới lỏng, bao gồm lãi suất âm (-0.1%) và kiểm soát đường cong lợi suất (YCC) để giới hạn lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm.
• Lập trường hiện tại: Vẫn là ngân hàng trung ương ôn hòa nhất trong số các ngân hàng lớn, nhưng đã bắt đầu các bước dần dần hướng tới bình thường hóa chính sách.
• Tác động đến JPY: Đồng yên Nhật trải qua sự suy yếu đáng kể do sự khác biệt chính sách với các ngân hàng trung ương lớn khác. Đạt mức thấp nhất 32 năm so với đô la Mỹ vào tháng 10/2022. Mặc dù đồng yên đã phục hồi một phần kể từ đó, nhưng vẫn tương đối yếu vì quá trình bình thường hóa chính sách của BoJ vẫn đang ở giai đoạn đầu.

Ngân hàng Dự trữ Úc (Reserve Bank of Australia – RBA)

• Nhiệm vụ: Tập trung ba mục tiêu: ổn định giá cả (lạm phát 2-3%), việc làm toàn phần và thịnh vượng kinh tế.
• Hành trình gần đây: Tăng lãi suất từ 0.1% lên 4.35% từ tháng 4/2022 đến tháng 11/2023 để đối phó với áp lực lạm phát tăng.
• Lập trường hiện tại: Vào tháng 2/2025, RBA thực hiện lần cắt giảm lãi suất đầu tiên kể từ năm 2020, giảm lãi suất tiền mặt 0.25% xuống 4.1%. Quyết định này chịu ảnh hưởng từ sự sụt giảm đáng kể của lạm phát.
• Tác động đến AUD: Yếu đi so với USD trong giai đoạn Fed tăng lãi suất mạnh hơn, với một số hỗ trợ tạm thời khi RBA bất ngờ diều hâu. Vẫn nhạy cảm với tâm lý rủi ro toàn cầu và giá hàng hóa.

Ngân hàng Dự trữ New Zealand (Reserve Bank of New Zealand – RBNZ)

• Nhiệm vụ: Tập trung kép vào ổn định giá cả (lạm phát 1-3%) và việc làm bền vững tối đa.
• Hành trình gần đây: Là một trong những ngân hàng trung ương sớm tăng lãi suất (tháng 10/2021), nâng OCR từ 0.25% lên 5.50% vào tháng 5/2023. Sau đó, RBNZ bắt đầu nới lỏng, cắt OCR xuống 5.25% vào tháng 8/2024, 4.75% vào tháng 10/2024 và 4.25% vào tháng 11/2024.
• Lập trường hiện tại: Là ngân hàng trung ương lớn đầu tiên chuyển sang nới lỏng. Tiếp tục nới lỏng với lần cắt giảm 50 điểm cơ bản xuống 3.75% vào tháng 2/2025.
• Tác động đến NZD: Ban đầu mạnh lên trong giai đoạn tăng lãi suất sớm; suy yếu khi thị trường dự đoán và sau đó chứng kiến cắt giảm lãi suất.

Ngân hàng Canada (Bank of Canada – BoC)

• Nhiệm vụ: Ổn định giá cả (phạm vi lạm phát 1-3% với điểm giữa 2%) cùng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
• Hành trình gần đây: Tăng lãi suất qua đêm từ mức thấp đại dịch 0.25% lên 5.0% vào tháng 7/2023. Bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ, cắt giảm lãi suất vào tháng 10/2024.
• Lập trường hiện tại: Giảm mục tiêu lãi suất qua đêm xuống 3% vào tháng 1/2025. Cho biết ngân hàng trung ương dự kiến cách tiếp cận dần dần hơn đối với chính sách tiền tệ nếu nền kinh tế diễn biến đại thể như kỳ vọng.
• Tác động đến CAD: Trải qua sự mất giá so với đô la Mỹ do bất ổn kinh tế và các yếu tố toàn cầu, mặc dù tác động phần nào được giảm nhẹ bởi các điều chỉnh chính sách tiềm năng trong tương lai.

Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (Swiss National Bank – SNB)

• Nhiệm vụ: Ổn định giá cả (lạm phát dưới 2%) cùng chú ý đến diễn biến kinh tế.
• Hành trình gần đây: Chuyển từ lãi suất âm lên 1.75% vào giữa năm 2023, sau đó chuyển sang cắt giảm.
• Lập trường hiện tại: Chu kỳ nới lỏng nhanh (cắt giảm 125 điểm cơ bản trong nửa cuối năm 2024). Tính đến tháng 3/2025, SNB duy trì lãi suất chính sách ở 0.5%, với các quan chức cho biết sẵn sàng thực hiện thêm cắt giảm, bao gồm khả năng tái giới thiệu lãi suất âm nếu điều kiện kinh tế đòi hỏi.
• Tác động đến CHF: Yếu đi sau các lần cắt giảm lãi suất nhưng vẫn được hưởng lợi từ dòng chảy trú ẩn an toàn.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (People’s Bank of China – PBOC)

• Nhiệm vụ: Tập trung vào nhiều mục tiêu, bao gồm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đảm bảo ổn định tài chính và duy trì tỷ giá hối đoái được quản lý.
• Hành trình gần đây: Thiên về nới lỏng trong giai đoạn 2023-2024 giữa những thách thức tăng trưởng.
• Lập trường hiện tại: Chính sách tiền tệ “ôn hòa vừa phải”. Vẫn sẵn sàng điều chỉnh chính sách dựa trên điều kiện kinh tế, sử dụng các công cụ như tỷ lệ dự trữ bắt buộc và lãi suất để đảm bảo thanh khoản dồi dào và hỗ trợ nền kinh tế.
• Tác động đến CNY: Mất giá được quản lý với can thiệp để ngăn chặn suy yếu quá mức.

Ngân hàng Anh (Bank of England – BoE)

• Nhiệm vụ: Nhiệm vụ chính của Ngân hàng Anh là ổn định giá cả, được định nghĩa là mục tiêu lạm phát 2%, với trọng tâm phụ là hỗ trợ chính sách kinh tế của chính phủ, bao gồm tăng trưởng và việc làm.
• Hành trình gần đây: BoE đã tăng lãi suất từ 0.1% vào tháng 12/2021 lên 5.25% vào tháng 8/2023, đánh dấu 14 lần tăng lãi suất liên tiếp trước khi tạm dừng.
• Lập trường hiện tại: BoE áp dụng cách tiếp cận “cao hơn trong thời gian dài” để đối phó với lạm phát, với lần cắt giảm lãi suất đầu tiên vào tháng 8/2024, giảm lãi suất cơ bản xuống 5.0%. Các lần cắt giảm tiếp theo diễn ra vào cuối 2024 và đầu 2025, đưa lãi suất cơ bản hiện tại xuống 4.5% tính đến tháng 3/2025.
• Tác động đến GBP: Đồng bảng Anh trải qua biến động mạnh trong chu kỳ thắt chặt, bao gồm giai đoạn suýt chạm ngang giá với đô la Mỹ (USD). Tuy nhiên, sau đó đã ổn định khi thị trường điều chỉnh với lập trường hạn chế của BoE và các biện pháp nới lỏng sau đó.

Ngân hàng Nhật Bản (Bank of Japan – BoJ)

• Nhiệm vụ: Ổn định giá cả với mục tiêu lạm phát 2%, sau hàng thập kỷ chống giảm phát.
• Hành trình gần đây: Duy trì chính sách tiền tệ cực kỳ nới lỏng, bao gồm lãi suất âm (-0.1%) và kiểm soát đường cong lợi suất (YCC) để giới hạn lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm.
• Lập trường hiện tại: Vẫn là ngân hàng trung ương ôn hòa nhất trong số các ngân hàng lớn, nhưng đã bắt đầu các bước dần dần hướng tới bình thường hóa chính sách.
• Tác động đến JPY: Đồng yên Nhật trải qua sự suy yếu đáng kể do sự khác biệt chính sách với các ngân hàng trung ương lớn khác. Đạt mức thấp nhất 32 năm so với đô la Mỹ vào tháng 10/2022. Mặc dù đồng yên đã phục hồi một phần kể từ đó, nhưng vẫn tương đối yếu vì quá trình bình thường hóa chính sách của BoJ vẫn đang ở giai đoạn đầu.

Ngân hàng Dự trữ Úc (Reserve Bank of Australia – RBA)

• Nhiệm vụ: Tập trung ba mục tiêu: ổn định giá cả (lạm phát 2-3%), việc làm toàn phần và thịnh vượng kinh tế.
• Hành trình gần đây: Tăng lãi suất từ 0.1% lên 4.35% từ tháng 4/2022 đến tháng 11/2023 để đối phó với áp lực lạm phát tăng.
• Lập trường hiện tại: Vào tháng 2/2025, RBA thực hiện lần cắt giảm lãi suất đầu tiên kể từ năm 2020, giảm lãi suất tiền mặt 0.25% xuống 4.1%. Quyết định này chịu ảnh hưởng từ sự sụt giảm đáng kể của lạm phát.
• Tác động đến AUD: Yếu đi so với USD trong giai đoạn Fed tăng lãi suất mạnh hơn, với một số hỗ trợ tạm thời khi RBA bất ngờ diều hâu (chính sách khiến nhà đầu tư sợ hãi). Vẫn nhạy cảm với tâm lý rủi ro toàn cầu và giá hàng hóa.

Ngân hàng Dự trữ New Zealand (Reserve Bank of New Zealand – RBNZ)

• Nhiệm vụ: Tập trung kép vào ổn định giá cả (lạm phát 1-3%) và việc làm bền vững tối đa.
• Hành trình gần đây: Là một trong những ngân hàng trung ương sớm tăng lãi suất (tháng 10/2021), nâng OCR từ 0.25% lên 5.50% vào tháng 5/2023. Sau đó, RBNZ bắt đầu nới lỏng, cắt OCR xuống 5.25% vào tháng 8/2024, 4.75% vào tháng 10/2024 và 4.25% vào tháng 11/2024.
• Lập trường hiện tại: Là ngân hàng trung ương lớn đầu tiên chuyển sang nới lỏng. Tiếp tục nới lỏng với lần cắt giảm 50 điểm cơ bản xuống 3.75% vào tháng 2/2025.
• Tác động đến NZD: Ban đầu mạnh lên trong giai đoạn tăng lãi suất sớm; suy yếu khi thị trường dự đoán và sau đó chứng kiến cắt giảm lãi suất.

Ngân hàng Canada (Bank of Canada – BoC)

• Nhiệm vụ: Ổn định giá cả (phạm vi lạm phát 1-3% với điểm giữa 2%) cùng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
• Hành trình gần đây: Tăng lãi suất qua đêm từ mức thấp đại dịch 0.25% lên 5.0% vào tháng 7/2023. Sau đó bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ, cắt giảm lãi suất vào tháng 10/2024.
• Lập trường hiện tại: Giảm mục tiêu lãi suất qua đêm xuống 3% vào tháng 1/2025. Cho biết ngân hàng trung ương dự kiến cách tiếp cận dần dần hơn đối với chính sách tiền tệ nếu nền kinh tế diễn biến đại thể như kỳ vọng.
• Tác động đến CAD: Trải qua sự mất giá so với đô la Mỹ do bất ổn kinh tế và các yếu tố toàn cầu, mặc dù tác động phần nào được giảm nhẹ bởi các điều chỉnh chính sách tiềm năng trong tương lai.

Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (Swiss National Bank – SNB)

• Nhiệm vụ: Ổn định giá cả (lạm phát dưới 2%) cùng chú ý đến diễn biến kinh tế.
• Hành trình gần đây: Chuyển từ lãi suất âm lên 1.75% vào giữa năm 2023, sau đó chuyển sang cắt giảm.
• Lập trường hiện tại: Chu kỳ nới lỏng nhanh (cắt giảm 125 điểm cơ bản trong nửa cuối năm 2024). Tính đến tháng 3/2025, SNB duy trì lãi suất chính sách ở 0.5%, với các quan chức cho biết sẵn sàng thực hiện thêm cắt giảm, bao gồm khả năng tái giới thiệu lãi suất âm nếu điều kiện kinh tế đòi hỏi.
• Tác động đến CHF: Yếu đi sau các lần cắt giảm lãi suất nhưng vẫn được hưởng lợi từ dòng chảy trú ẩn an toàn.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (People’s Bank of China – PBOC)

• Nhiệm vụ: Tập trung vào nhiều mục tiêu, bao gồm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đảm bảo ổn định tài chính và duy trì tỷ giá hối đoái được quản lý.
• Hành trình gần đây: Thiên về nới lỏng trong giai đoạn 2023-2024 giữa những thách thức tăng trưởng.
• Lập trường hiện tại: Chính sách tiền tệ “ôn hòa vừa phải”. Vẫn sẵn sàng điều chỉnh chính sách dựa trên điều kiện kinh tế, sử dụng các công cụ như tỷ lệ dự trữ bắt buộc và lãi suất để đảm bảo thanh khoản dồi dào và hỗ trợ nền kinh tế.
• Tác động đến CNY: Mất giá được quản lý với can thiệp để ngăn chặn suy yếu quá mức.

Các Chiến Lược Giao Dịch Dựa Trên Chính Sách Tiền Tệ Của Ngân Hàng Trung Ương

Bạn có hứng thú tận dụng những thay đổi chính sách của ngân hàng trung ương để tìm cơ hội giao dịch không? Dưới đây là một số chiến lược giao dịch cơ bản để bạn bắt đầu.

Giao Dịch Chênh Lệch Chính Sách (Policy Divergence Trading)

Một trong những chiến lược forex đáng tin cậy nhất là xác định các ngân hàng trung ương di chuyển theo hướng chính sách ngược nhau.

Khi một ngân hàng tăng lãi suất trong khi ngân hàng kia cắt giảm, cặp tiền tệ thường di chuyển có lợi cho đồng tiền của ngân hàng đang thắt chặt.

Cách sử dụng: Vẽ biểu đồ dự kiến đường đi lãi suất của các ngân hàng trung ương lớn và tìm những ngân hàng di chuyển ngược chiều. Khi tìm thấy, cặp tiền tệ đó có khả năng cao sẽ theo xu hướng.

Ví dụ: Điều này giải thích tại sao USD/JPY tăng mạnh mẽ trong giai đoạn 2022-2023 (từ khoảng 115 lên khoảng 150) khi Fed tăng lãi suất mạnh mẽ trong khi BoJ duy trì lãi suất âm. Các cơ hội chênh lệch tương tự cũng xuất hiện giữa nhiều cặp tiền tệ trong suốt giai đoạn này.

Phân Tích Hướng Dẫn Tương Lai (Forward Guidance Analysis)

Vì thị trường đã định giá kỳ vọng, việc phân tích giọng điệu và hướng dẫn tương lai trong các thông điệp của ngân hàng trung ương thường có giá trị hơn là chỉ phản ứng với quyết định lãi suất thực tế.

Những điều cần chú ý:

• Thay đổi ngôn ngữ so với các tuyên bố trước
• Sự thay đổi trong dự báo lạm phát hoặc tăng trưởng kinh tế
• Mô hình bỏ phiếu của các thành viên ủy ban chính sách tiền tệ (MPC)
• Giọng điệu và trọng tâm trong buổi họp báo

Ví dụ: Đôi khi một lần tăng lãi suất 0.25% kèm theo ngôn ngữ ôn hòa (ám chỉ tạm dừng) thực tế lại làm yếu đồng tiền. Việc RBA “tăng lãi suất ôn hòa” vào tháng 11/2023 đã khiến đồng đô la Úc giảm dù lãi suất tăng.

Cảnh báo về giao dịch đồng thuận: Khi “mọi người” đều kỳ vọng cùng một động thái của ngân hàng trung ương, phản ứng thị trường có thể rất yếu. Yếu tố bất ngờ mới là quan trọng!

3. Giao Dịch “Phụ Thuộc Vào Dữ Liệu” (Data-Dependent Trading)

Hầu hết các ngân hàng trung ương hiện nay đều nhấn mạnh cách tiếp cận “phụ thuộc vào dữ liệu” (data-dependent).

Điều này có nghĩa là các quyết định về chính sách tiền tệ của họ, đặc biệt là điều chỉnh lãi suất, dựa trên dữ liệu kinh tế đang phát triển thay vì một lịch trình hoặc cam kết định trước.

Cách tiếp cận này cho phép ngân hàng trung ương duy trì sự linh hoạt trong quá trình ra quyết định và phản ứng với những thay đổi của điều kiện kinh tế.

Phụ thuộc vào dữ liệu bao gồm:

Phân tích một loạt các chỉ số kinh tế rộng lớn, bao gồm:

• Các thước đo lạm phát (CPI, PPI, PCE)
• Số liệu việc làm/thất nghiệp
• Tăng trưởng GDP
• Thống kê tiền lương
• Điều kiện thị trường lao động (tỷ lệ nghỉ việc so với tuyển dụng)
• Tâm lý người tiêu dùng (cảm giác của mọi người thường quan trọng hơn tình hình thực tế của họ)

Ước tính các biến số kinh tế quan trọng:

• r* (lãi suất trung lập)
• u* (tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên)

Tránh phản ứng quá mức với từng điểm dữ liệu riêng lẻ:

• Các quan chức ngân hàng trung ương cố gắng trích xuất tín hiệu có ý nghĩa từ “tiếng ồn” của dữ liệu kinh tế
• Họ xem xét toàn cảnh kinh tế tổng thể thay vì tập trung vào từng chỉ số đơn lẻ

Duy trì uy tín và quản lý kỳ vọng lạm phát:

• Bằng cách nhấn mạnh tính phụ thuộc vào dữ liệu, ngân hàng trung ương có thể điều chỉnh chính sách khi cần thiết mà không cam kết với các mục tiêu hoặc thời gian cụ thể.

4. Nhận Thức Về Can Thiệp

Đặc biệt đối với các đồng tiền như yên Nhật và franc Thụy Sĩ, việc nhận biết các điểm can thiệp tiềm năng là rất quan trọng.

Các dấu hiệu cảnh báo:

• Quan chức bình luận về “biến động quá mức”
• Cụm từ “thị trường rối loạn” đột nhiên xuất hiện trong các bài phát biểu
• Biến động tiền tệ trở thành tin trang nhất
• Mức can thiệp lịch sử đang bị tiếp cận

Thuật Ngữ Ngân Hàng Trung Ương Dành Cho Nhà Giao Dịch Forex

Hiểu thuật ngữ chuyên ngành của ngân hàng trung ương giúp diễn giải tín hiệu chính sách. Nó giống như học một ngôn ngữ mới mà mọi người đều nói bằng mật mã: Hãy chắc chắn bạn quen thuộc với các thuật ngữ này:

• Diều hâu (Hawkish): Ủng hộ chính sách tiền tệ thắt chặt hơn (lãi suất cao hơn, thắt chặt định lượng – QT).
• Ôn hòa (Dovish): Ủng hộ chính sách tiền tệ nới lỏng hơn (lãi suất thấp hơn, nới lỏng định lượng – QE).
• Hướng dẫn tương lai (Forward Guidance): Giao tiếp về hướng chính sách tương lai có khả năng xảy ra.
• Bình thường hóa chính sách (Policy Normalization): Quá trình trở lại từ các thiết lập khẩn cấp về điều kiện tiền tệ thông thường hơn.
• Mục tiêu lạm phát (Inflation Targeting): Đặt chính sách tiền tệ để đạt được mức lạm phát cụ thể (thường quanh 2%).
• Lãi suất cuối chu kỳ (Terminal Rate): Lãi suất đỉnh dự kiến trong chu kỳ tăng lãi suất.
• Lãi suất trung lập (Neutral Rate): Lãi suất lý thuyết không kích thích cũng không hạn chế nền kinh tế.

Ổn Định Tài Chính: Nhiệm Vụ Thứ Ba Bí Mật

Mặc dù không phải lúc nào cũng được nêu rõ ràng, ổn định tài chính đã trở thành nỗi ám ảnh không chính thức của các ngân hàng trung ương.

Ổn định tài chính tồn tại khi hệ thống tài chính – bao gồm các trung gian, thị trường và cơ sở hạ tầng – có khả năng chống chịu với các cú sốc và điều chỉnh các mất cân bằng tài chính.

Ổn định tài chính đã trở nên nổi bật trong hoạt động và hoạch định chính sách của ngân hàng trung ương vì một số lý do:

1. Bối cảnh lịch sử: Nhiều ngân hàng trung ương, bao gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, ban đầu được thành lập với ổn định tài chính là mối quan tâm chính.
2. Cải cách hậu khủng hoảng: Cuộc khủng hoảng tài chính 2007-09 đã dẫn đến các cải cách lớn, như Đạo luật Dodd-Frank ở Mỹ, giao cho Fed trách nhiệm mới trong việc thúc đẩy ổn định hệ thống tài chính.
3. Cách tiếp cận vĩ mô thận trọng (Macroprudential approach): Các ngân hàng trung ương đã áp dụng cách tiếp cận “vĩ mô thận trọng” trong giám sát và quy định, nhìn toàn cảnh hệ thống tài chính để tìm kiếm rủi ro.

Cách tiếp cận vĩ mô thận trọng đề cập đến một tập hợp chính sách và khung nhằm bảo vệ sự ổn định của toàn bộ hệ thống tài chính, thay vì tập trung vào từng tổ chức riêng lẻ. Nó tìm cách giảm thiểu rủi ro hệ thống có thể làm gián đoạn hệ thống tài chính rộng lớn hơn và tác động tiêu cực đến nền kinh tế thực.

Vai Trò Của Các Ngân Hàng Trung Ương Trong Việc Thúc Đẩy Ổn Định Tài Chính

Để giảm thiểu rủi ro hệ thống, các ngân hàng trung ương có thể thực hiện các biện pháp ảnh hưởng đến cung và cầu tiền tệ, từ đó tác động đến tỷ giá hối đoái.

Ngoài việc quản lý lãi suất, các ngân hàng trung ương góp phần vào ổn định tài chính thông qua nhiều cách khác nhau:

• Giám sát và Quy định Tài chính: Một số ngân hàng trung ương chịu trách nhiệm giám sát và quy định các tổ chức tài chính để đảm bảo an toàn và lành mạnh của chúng, từ đó góp phần vào sự ổn định tổng thể của hệ thống tài chính.
• Người Cho Vay Cuối Cùng (Lender of Last Resort): Trong thời kỳ khủng hoảng tài chính, các ngân hàng trung ương có thể cung cấp tài trợ khẩn cấp cho các tổ chức tài chính để ngăn chặn khủng hoảng hệ thống và duy trì niềm tin vào hệ thống tài chính.

Mặc dù “ổn định tài chính” có thể không phải lúc nào cũng là nhiệm vụ chính thức của các ngân hàng trung ương, nhưng hãy biết rằng nó đã trở thành một nhiệm vụ thứ ba không chính thức bên cạnh ổn định giá cả và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Nếu/khi mọi thứ “đi vào bế tắc”, đừng ngạc nhiên khi nó trở thành nhiệm vụ chính!

Kết Luận

Các ngân hàng trung ương vẫn là lực lượng ảnh hưởng lớn nhất trên thị trường forex, với các quyết định chính sách của họ có thể tác động đến giá trị tiền tệ nhanh hơn cả việc bạn kịp nói “cắt lỗ”:

Chu kỳ tiền tệ hậu đại dịch đã chứng minh sức mạnh của các tổ chức này, khi họ lần đầu triển khai kích thích chưa từng có và sau đó thực hiện một trong những chiến dịch thắt chặt mạnh mẽ nhất trong lịch sử tài chính hiện đại.

Đối với các nhà giao dịch forex, việc phát triển sự hiểu biết tinh tế về mục tiêu, công cụ và mô hình giao tiếp của các ngân hàng trung ương không chỉ là lợi thế, mà là thiết yếu!

Bằng cách theo dõi sự thay đổi lập trường chính sách của các ngân hàng trung ương lớn và nhận ra cách chúng tương tác với nhau, bạn có thể xác định các xu hướng tiền tệ tiềm năng trước khi chúng phát triển hoàn toàn.

Khi chúng ta tiến qua năm 2025 và xa hơn nữa, các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục điều chỉnh cách tiếp cận của mình để đáp ứng với các điều kiện kinh tế và lạm phát đang thay đổi.

Thành công trên thị trường forex sẽ phụ thuộc rất lớn vào việc dự đoán những thay đổi này và hiểu ý nghĩa của chúng đối với định giá tiền tệ.

Hãy nhớ: Các ngân hàng trung ương không cố gắng giúp đỡ hay làm hại nhà giao dịch. Mặc dù bạn có thể nghĩ công việc của họ là tạo hỗn loạn cho tài khoản giao dịch của bạn vào những thời điểm bất tiện nhất, công việc thực sự của họ là tập trung vào việc quản lý nền kinh tế của họ. Là nhà giao dịch forex lẻ, chúng ta chỉ là người đi cùng chuyến xe, cố gắng dự đoán bước đi tiếp theo của họ!

Nguồn: https://www.babypips.com/learn/forex/how-central-banks-influence-forex-market